ΣτΕ: Δεν επιτρέπεται η ανάθεση σε δικαστή καθηκόντων μονομελούς διοικητικού οργάνου

Το άρθρο 89 παρ. 2 του Συντάγματος δεν επιτρέπει την ανάθεση σε δικαστικό λειτουργό καθηκόντων μονομελούς διοικητικού οργάνου, έστω και αν αυτό ασκεί αρμοδιότητες πειθαρχικού, ελεγκτικού ή δικαιοδοτικού χαρακτήρα. Αυτό έκρινε κατά πλειοψηφία η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) απαντώντας σε προδικαστικό ερώτημα του Διοικητικού Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, που επιλήφθηκε αίτησης ακυρώσεως αλλοδαπού κατά απόφασης Ανεξάρτητης Επιτροπής Προσφυγών (υπό μονομελή σύνθεση), με την οποία απορρίφθηκε σε δεύτερο βαθμό το αίτημά του να του χορηγηθεί διεθνής προστασία. Η συγκεκριμένη υπόθεση παραπέμφθηκε στην Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας με την 881/2024 απόφαση του Δ’ Τμήματος και συζητήθηκε κατά τη δικάσιμο της 1ης Νοεμβρίου 2024.

Τώρα σε ανακοίνωση που εξέδωσε ο πρόεδρος του ΣτΕ, Μιχ. Πικραμμένος, αναφέρονται τα εξής:

«Ο Πρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας σύμφωνα με το άρθρο 34 παρ.8 του π.δ. 18/1989, όπως προστέθηκε με το άρθρο 25 του ν. 4786/2021 ανακοινώνει τα εξής:

Την Παρασκευή 22 Νοεμβρίου 2024 η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας συνήλθε σε διάσκεψη υπόθεσης σχετικά με προδικαστικό ερώτημα του Διοικητικού Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, που επιλήφθηκε αίτησης ακυρώσεως αλλοδαπού κατά απόφασης Ανεξάρτητης Επιτροπής Προσφυγών (υπό μονομελή σύνθεση), με την οποία απορρίφθηκε σε δεύτερο βαθμό το αίτημά του να του χορηγηθεί διεθνής προστασία. Η υπόθεση παραπέμφθηκε στην Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας με την 881/2024 απόφαση του Δ’ Τμήματος και συζητήθηκε κατά τη δικάσιμο της 1ης Νοεμβρίου 2024.

Ι. Το Δικαστήριο απαντώντας στο υποβληθέν σε αυτό ερώτημα έκρινε (με μειοψηφία 12 μελών) ότι το άρθρο 89 παρ. 2 του Συντάγματος δεν επιτρέπει την ανάθεση σε δικαστικό λειτουργό καθηκόντων μονομελούς διοικητικού οργάνου, έστω και αν αυτό ασκεί αρμοδιότητες πειθαρχικού, ελεγκτικού ή δικαιοδοτικού χαρακτήρα. Κατά συνέπεια, η διάταξη του άρθρου 5 παρ. 7 του ν. 4375/2016, όπως το άρθρο αυτό αντικαταστάθηκε με το άρθρο 116 παρ. 2 του ν. 4636/2019 και η εν λόγω παράγραφος αναδιατυπώθηκε με το άρθρο 30 παρ. 2 του ν. 4686/2020, αντίκειται στο Σύνταγμα, κατά το μέρος που προβλέπει ότι οι Ανεξάρτητες Επιτροπές Προσφυγών λειτουργούν υπό μονομελή σύνθεση. Κατόπιν αυτών, το Δικαστήριο κράτησε την υπόθεση, δίκασε την αίτηση ακυρώσεως και την έκανε δεκτή. Περαιτέρω, το Δικαστήριο έκρινε ότι για λόγους δημοσίου συμφέροντος επιβάλλεται τα αποτελέσματα της αντισυνταγματικότητας να αρχίσουν από την ημέρα της δημοσίευσης της απόφασης (άρθρο 50 παρ. 3β π.δ. 18/1989, όπως ισχύει). Ειδικότερα, από την ημέρα της δημοσίευσης και μετά οι ενδικοφανείς προσφυγές που ασκούνται κατά αποφάσεων της Υπηρεσίας Ασύλου δεν θα μπορούν να συζητηθούν από Ανεξάρτητες Επιτροπές Προσφυγών υπό μονομελή σύνθεση.

ΙΙ. Η δημοσίευση της απόφασης αναμένεται τον Απρίλιο του ερχόμενου έτους».