Εξωδικαστικός μηχανισμός: Τι αλλάζει με τη νέα ρύθμιση του υπ. Οικονομικών

Νέο πλαίσιο για τον εξωδικαστικό: Ευρύτερη προστασία, λιγότερα εμπόδια, περισσότερες ρυθμίσεις.

Ριζική αναμόρφωση του εξωδικαστικού μηχανισμού φέρνει το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομικών, το οποίο αναμένεται να κατατεθεί στη Βουλή εντός της εβδομάδας. Πρόκειται για το πρώτο πακέτο ρυθμίσεων υπό την υπογραφή του Κυριάκου Πιερρακάκη, με στόχο τη διεύρυνση της προστασίας των οφειλετών και την παροχή πραγματικής δεύτερης ευκαιρίας σε νοικοκυριά που απειλούνται με απώλεια της περιουσίας τους.

Καθολική πρόσβαση χωρίς την έγκριση των πιστωτών

Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τη δυνατότητα ένταξης στον εξωδικαστικό μηχανισμό χωρίς να απαιτείται πλέον συναίνεση από τις τράπεζες ή το Δημόσιο, για χιλιάδες οφειλέτες που πληρούν τα νέα, αυξημένα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια. Ειδικότερα:

• Για μονοπρόσωπο νοικοκυριό, το όριο εισοδήματος αυξάνεται στις 14.000 ευρώ.

• Για οικογένεια δύο μελών, διαμορφώνεται στις 21.000 ευρώ.

• Για πενταμελή οικογένεια, αγγίζει τις 42.000 ευρώ.

• Η αξία ακίνητης περιουσίας μπορεί να φθάνει έως και τις 360.000 ευρώ.

Για τους οφειλέτες που πληρούν τα παραπάνω όρια, η συναίνεση των πιστωτών τεκμαίρεται αυτομάτως, ενεργοποιώντας έτσι τη ρύθμιση χωρίς περαιτέρω διαδικασίες. Παράλληλα, το όριο για μη εξυπηρετούμενες οφειλές αυξάνεται στις 300.000 ευρώ, επιτρέποντας την υπαγωγή και σε περιπτώσεις με υψηλότερα χρέη.

Προστασία έως την τελευταία στιγμή πριν τον πλειστηριασμό

Καταργείται η υφιστάμενη προθεσμία των 60 ημερών από την ημέρα κατάσχεσης για την υποβολή αίτησης. Πλέον, η αίτηση για ένταξη στο ενδιάμεσο πρόγραμμα προστασίας μπορεί να υποβληθεί μέχρι και 20 ημέρες πριν από τον πλειστηριασμό. Έτσι, αίρεται ένα σημαντικό γραφειοκρατικό εμπόδιο και δίνεται ουσιαστικός χρόνος αντίδρασης σε ευάλωτους οφειλέτες.

Υποχρεωτική πρόταση ρύθμισης από τους πιστωτές

Αλλάζει και η διαδικασία ενημέρωσης των οφειλετών. Οι πιστωτές θα υποχρεούνται πλέον να αποστέλλουν συγκεκριμένη πρόταση ρύθμισης, με όρους αποπληρωμής, τουλάχιστον τρεις μήνες πριν τον πλειστηριασμό. Η απλή κοινοποίηση ημερομηνιών παύει να επαρκεί. Η πρόταση θα μπορεί να αποστέλλεται και ηλεκτρονικά, με στόχο να προηγείται της διαδικασίας εκποίησης και όχι να έπεται αυτής.

Κατάργηση προκαταβολής για τους ευάλωτους

Ιδιαίτερα θετική είναι η ρύθμιση για τους ευάλωτους οφειλέτες, οι οποίοι πλέον απαλλάσσονται πλήρως από την υποχρέωση προκαταβολής. Για τους υπόλοιπους προβλέπεται προκαταβολή έως 10% επί του συνολικού ποσού της ρύθμισης. Έτσι, αφαιρείται ένα κρίσιμο εμπόδιο που απέκλειε οικονομικά αδύναμους πολίτες από τη διαδικασία ένταξης.

Άμεση απαλλαγή για όσους δεν διαθέτουν καμία περιουσία

Το νομοσχέδιο δίνει οριστική λύση και για όσους πολίτες δεν διαθέτουν καθόλου περιουσιακά στοιχεία και δεν έχουν τη δυνατότητα να ξεκινήσουν πτωχευτική διαδικασία. Στις περιπτώσεις αυτές, δεν θα απαιτείται η προσφυγή στο δικαστήριο: οι οφειλέτες θα καταχωρούνται απευθείας στο Μητρώο Φερεγγυότητας και θα απαλλάσσονται από τις οφειλές τους χωρίς περαιτέρω διαδικασίες.

Ραγδαία αύξηση των ρυθμίσεων μέσω εξωδικαστικού

Οι αλλαγές αυτές έρχονται σε μια περίοδο έντονης αύξησης των επιτυχημένων ρυθμίσεων. Το 2024 καταγράφηκαν 28.945 επιτυχείς ρυθμίσεις – αυξημένες κατά 81% σε σχέση με το 2023. Το συνολικό ύψος των ρυθμισμένων οφειλών ξεπέρασε τα 9,5 δισ. ευρώ, ενώ οι επιχειρηματικές ρυθμίσεις σημείωσαν αύξηση 45% μέσα σε έναν χρόνο.